استاندارد های تولید و اجرای درب ضد حریق اتاق سرور

درب های ضدحریق از مهم ترین اجزای سیستم حفاظت غیرفعال در برابر حریق (Passive Fire Protection) در ساختمان ها به شمار می روند. این درب ها با هدف محدود کردن گسترش شعله، دود و گازهای داغ طراحی شده اند و زمان ارزشمند لازم برای تخلیه ایمن ساکنان و مداخله نیروهای امدادی را فراهم می کنند.
هدف این مقاله، ارائه راهنمایی جامع و کاربردی در خصوص شناخت درب های ضدحریق، مواد سازنده، رتبه بندی های مقاومت حریق، استانداردهای بین المللی و ملی مرتبط، الزامات نصب صحیح، انتخاب و استفاده از قفل های برقی و تجهیزات خروج اضطراری دارای گواهینامه، و همچنین برنامه های بازرسی و نگهداری است؛ به گونه ای که مهندسان، پیمانکاران، مدیران تأسیسات و ناظران بتوانند اطمینان حاصل کنند عملکرد این درب ها در شرایط واقعی حریق کاملاً مطابق با گواهینامه های صادرشده خواهد بود.

درب ضد حریق چیست و از چه موادی ساخته شده است؟

درب ضدحریق (Fire Door) یکی از مهم ترین اجزای سیستم ایمنی حریق ساختمان اتاق سرور و ساختمان است و نقش آن جلوگیری از گسترش دود و شعله و فراهم کردن زمان کافی برای تخلیه پرسنل و ساکنان است. اصطلاح «ضد حریق» بودن به درب هایی اطلاق می شود که در صورت قرارگیری صحیح، انتظار می رود در یک دوره زمانی مشخص و یک آتش سوزی متوسط، از خود مقاومت نشان دهد در حالی که زمان های آتش سوزی متفاوت است.

درب های ضد حریق اغلب سنگین تر از درب های استاندارد هستند زیرا این درب ها از مواد سنگینی مانند فلز، گچ، چوب، فولاد و آلومینیوم ساخته شده است.
تمام درهای ضد حریق و تمام اجزای آن باید با الزامات صدور گواهینامه از هر مرجع محلی دارای صلاحیت مطابقت داشته باشند. برای مقاومت در برابر منحنی های دما، رتبه بندی مقاومت در برابر آتش می تواند از 20، 45، 60 و 90 دقیقه متغیر باشد.

مطالعه کنید: مقایسه سرور فیزیکی و مجازی | بررسی مزایا و معایب

اجزای درب های ضد حریق

این درب معمولاً از یک قاب چوبی محکم ساخته شده و می تواند با فلزات، شیشه مقاوم در برابر آتش پوشانده شود، اما می تواند از اجزای دیگری نیز ساخته شود. شیشه باید بتواند به مدت 60 دقیقه بدون ذوب شدن در برابر حرارت مقاومت کند. درزگیر منبسط شونده در اطراف لبه های درب قرار خواهد گرفت.

این درزگیر به گونه ای طراحی شده است که وقتی دما از ۲۰۰ درجه سانتیگراد بالاتر می رود، منبسط شده و شکاف های بین قاب و درب را آب بندی کند. برای اطمینان از عملکرد صحیح آنها، باید لولاها و درزگیرهای متورم شونده را نیز بررسی کنید.
این درب ها از مواد قابل احتراقی ساخته شده اند که در نهایت در آتش مشتعل می شوند و فقط می توانند با کند کردن یا متوقف کردن شعله های آتش و گرما زمان لازم برای انتشار دود، آتش را کاهش داده و فرصت خروج از ساختمان را افزایش دهند. مواد، نصب، سخت افزار (قفل، لولا، جک هیدرولیک)، نگهداری و همچنین نحوه اتصال به سیستم های اعلان و کنترل تردد بر کارایی درب تأثیر مستقیم دارند.

رتبه بندی FD درب های ضد حریق

درب های ضد حریق چوبی، شیشه ای و فولادی با رتبه بندی های مختلف از FD30 تا FD120 در دسترس هستند. با این حال، برای محیط های پرخطر، باید فولادی باشند. درب های ضد حریق فولادی با رتبه بندی تا FD360 در دسترس هستند این به معنای شش ساعت محافظت در برابر آتش است.
ساختار درب ضد حریق توسط یک سازمان مستقل شخص ثالث آزمایش شده و رتبه بندی FD به آن داده می شود. این رتبه بندی ها نشان دهنده مدت زمانی است که یک درب می تواند به عنوان مانعی در برابر گرما، آتش و دود عمل کند:

• FD30: به مدت ۳۰ دقیقه در برابر آتش مقاومت می کند
• FD60: به مدت ۶۰ دقیقه در برابر آتش مقاومت می کند
• FD90: به مدت ۹۰ دقیقه در برابر آتش مقاومت می کند
• FD120: به مدت ۲ ساعت در برابر آتش مقاومت می کند
• FD240: به مدت ۴ ساعت در برابر آتش مقاومت می کند
• FD360: به مدت ۶ ساعت در برابر آتش مقاومت می کند

هرچه امتیاز FD بالاتر باشد، درب ضد حریق ضخیم تر و مقاوم تر خواهد بود.

کاربردی: مراحل و استراتژی های پیاده سازی Disaster Recovery

استانداردهای UL درب های ضد حریق

UL 10A / UL 10B / UL 10C پرکاربردترین استانداردهای آزمون مقاومت حریق در آمریکای شمالی هستند. در این استانداردها، درب، چهارچوب، لولا، قفل، جک آرام بند و سایر قطعات باید به عنوان یک مجموعه واحد آزمایش و تأیید شوند.

مقررات نصب درب ضد حریق در شرکت ها و نهادهای اجرایی

• چهارچوب باید با صفحات فلزی و پیچ های انبساطی مطابق آیین نامه مهار شود.
• فاصله میان درب و چهارچوب از بالا و طرفین: حداکثر ۳ میلی متر و از پایین: حداکثر ۹ میلی متر
• استفاده از ملات سیمانی یا فوم ضدحریق برای پرکردن فضای خالی میان چارچوب و دیوار.

مقررات ساختمان و ایمنی برای نصب درب ضد حریق

درب در مسیر خروج باید در جهت تخلیه باز شود. همچنین بر روی درهای معابر اضطراری نصب قفل های معمولی، کلونی ها یا هر چیزی که باز شدن سریع را مختل کند ممنوع است.

مطلب مفید: انواع راهکارها و فناوری های امنیت شبکه

الزامات نصب درب ضدحریق

در نصب درب های ضد حریق در نظر گرفتن الزامات زیر ضروری است:

اصول پایه ای نصب

1. نصب باید توسط نیروی متخصص آموزش دیده انجام شود.
2. هر درب ضدحریق یک مجموعه آزمایش شده است؛ یعنی لولا، آرام بند، قفل و چارچوب باید با همان مدل هایی باشند که در گزارش تست ذکر شده اند.
3. هرگونه تغییر محل لولا، افزودن سوراخ اضافه، نصب سخت افزار غیر استاندارد یا تراشیدن بیش از حد لبه درب ممکن است گواهی را باطل کند.

نکات نصب چارچوب و اتصالات

1. چارچوب باید کاملاً تراز، عمود و هم سطح نصب گردد.
2. باید در نقاط مشخص شده در استاندارد، توسط پیچ انبساط، پلیت فولادی یا براکت مهار شود.
3. فضای میان چارچوب و دیوار باید با فوم یا ملات ضدحریق پر شود.
4. لولاها بهتر است سه لولا باشند و زیر هر لولا پد منبسط شونده قرار گیرد.
5. جک آرام بند باید توان کافی برای بستن کامل درب داشته باشد و با پیچ سرتاسری (Through-Bolt) نصب شود.
6. استفاده از دودبند (Smoke Seal) در محل های لازم.

قفل برقی (Electric Lock) در درب ضدحریق

این قفل باید Fire-Rated باشد یعنی در محیط آزمایش مقاومت دما و فشار را تحمل کرده و عملکرد مکانیکی اش مختل نشود. همچنین قفل باید در گزارش آزمایشی درب ذکر شده باشد. اگر قفل جدیدی نصب شود که جزو مجموعه آزمایش شده نبوده، گواهی رسمی درب از نظر حقوقی معتبر نیست.
در استانداردهای انگلیسی و چینی تأکید شده است که قفل الکتریکی باید با اعلام حریق قطع برق اضطراری داشته باشد. در حالت حریق، قفل باید آزاد شود تا درب بتواند خودکار بسته شود (حفظ مقاومت آتش).

بخوانید: سیستم کنترل تردد هوشمند،دروازه ای به امنیت دیجیتال

انواع قفل برقی قابل استفاده در درب ضد حریق

1. قفل برقی مکانیکی (Electric Strike)
2. قفل مگنتی (Magnetic Lock)
3. قفل موتور دار (Motorized Lock)

اشتباهات رایج در نصب درب ضد حریق

• نصب قفل مگنتی بدون دکمه خروج اضطراری و بدون آزادسازی خودکار غیرقانونی است
• نصب قفل بدون پد منبسط شونده
• عبور کابل از مسیرهای غیر استاندارد و ایجاد سوراخ بزرگ در درب

دستگیره و قفل خروج اضطراری (Panic Lock / Panic Bar)

Panic Hardware برای استفاده در مسیر خروج اجباری است؛ بازشدن آن باید با فشار ساده دست یا بدن انجام شود. این سیستم باید با درب ضدحریق سازگار و دارای گواهی باشد. Panic Bar باید در همان مجموعه درب آزمایش شده باشد؛ نصب مدل دیگر، گواهی را باطل می کند.
در پروژه هایی که هم زمان از قفل برقی + Panic Bar استفاده می شود قفل برقی باید هنگام فعال شدن سیستم حریق آزاد گردد. Panic Bar باید حتی در صورت قطع برق یا خرابی سیستم، امکان بازکردن دستی را داشته باشد و هیچ سازوکاری نباید باز شدن سریع اضطراری را مختل کند.

بازرسی، نگهداری و کنترل دوره ای درب ضد حریق

بازدید ماهانه یا فصلی که شامل:

1. بررسی سالم بودن آرام بند
2. چک کردن کامل بسته شدن درب
3. بررسی سالم بودن نوار دودبند
4. اطمینان از خوانا بودن لیبل درب
5. تست عملکرد قفل برقی در حالت حریق و برق اضطراری
6. تست Panic Bar

همچنین بازدید سالانه تخصصی توسط تکنسین دارای صلاحیت (مطابق NFPA 80 یا معادل محلی) ضروری است و هرگونه تغییر سخت افزار ممکن است نیازمند تأیید مجدد باشد تا در سوابق تعمیرات و تعویض قطعات ذکر شود.

جمع بندی

درب های ضدحریق اتاق سرور با هدف جلوگیری از گسترش آتش، دود و گازهای سمی، زمان حیاتی برای تخلیه ایمن و حفاظت از تجهیزات فراهم می کنند و باید دارای رتبه بندی معتبر ، قفل برقی و Panic Hardware دارای گواهینامه حریق، درزگیرهای منبسط شونده و نصب کاملاً مطابق استاندارد باشند؛ هرگونه تغییر غیرمجاز در اجزا گواهینامه را باطل می کند و عملکرد واقعی درب را مختل می نماید، لذا ایمن نت توصیه میکند نصب توسط نیروی متخصص، استفاده از مجموعه آزمایش شده و انجام بازرسی ماهانه و سالانه تخصصی برای تضمین کارایی بلندمدت این درب ها در دیتاسنترها و اتاق های سرور کاملاً ضروری است.