سقوط زیرساخت هویت سازمانی، صرفاً یک رخداد قطعی مقطعی در سطح دسترسی کاربران تلقی نمی شود؛ بلکه به معنای ایست کامل شریان های حیاتی کسب و کار، تعلیق دسترسی به کلیه پایگاه های داده، اختلال در عملکرد دیتاسنترها و از کار افتادن کانال های ارتباطی ابری است. در حملات پیشرفته امروزی، گروه های باج افزاری […]
سقوط زیرساخت هویت سازمانی، صرفاً یک رخداد قطعی مقطعی در سطح دسترسی کاربران تلقی نمی شود؛ بلکه به معنای ایست کامل شریان های حیاتی کسب و کار، تعلیق دسترسی به کلیه پایگاه های داده، اختلال در عملکرد دیتاسنترها و از کار افتادن کانال های ارتباطی ابری است. در حملات پیشرفته امروزی، گروه های باج افزاری و مهاجمان سایبری هدف نهایی خود را استقرار در لایه هویت قرار می دهند. هنگامی که یک بازیگر تهدید موفق به تسخیر دسترسی های سطح مدیر دامنه (Domain Admin) یا مدیر سازمانی (Enterprise Admin) می شود، ساختار کنترلی اکتیو دایرکتوری به ابزاری برای انتشار بدافزار و تخریب زنجیره ای بدل می گردد.
در چنین سناریوهای فاجعه باری، اتکا به راهکارهای پشتیبان گیری متعارف ماشین های مجازی نه تنها گره گشا نیست، بلکه چرخه های بازگشت آلودگی و گسست ساختاری در پایگاه داده هویت را تشدید می کند. از این رو، استقرار یک معماری افزونگی مبتنی بر تاب آوری و تدوین استراتژی های جامع برای بازیابی فاجعه در Active Directory و فرایند بازیابی سراسری فارست (Active Directory Forest Recovery – ADFR)، تنها سنگر دفاعی قابل اتکا برای تداوم عملیاتی سازمان های بزرگ به شمار می آید.
کالبدشکافی بحران و تهدیدات مدرن علیه زیرساخت هویت
زنجیره کشتار سایبری (Cyber Kill Chain) در حملات مدرن به گونه ای طراحی می شود که مهاجم پس از ورود اولیه از طریق حملات فیشینگ یا اکسپلویت آسیب پذیری های لبه شبکه، حرکت جانبی (Lateral Movement) خود را به سمت دارایی های لایه صفر (Tier 0) آغاز می کند. دستیابی به اعتبارنامه های دارای اختیارات بالا، زمینه را برای بهره برداری از حملاتی نظیر Pass-the-Hash، استخراج پایگاه داده NTDS.dit از طریق پروتکل های تکرار داده ها (DCSync) و جعل بلیت احراز هویت کربروس فراهم می سازد.
مخرب ترین پیامد در این سناریو، سرقت کلید رمزنگاری حساب کاربری krbtgt است. مهاجم با در دست داشتن این هش، اقدام به جعل بلیت طلایی (Golden Ticket) با ماندگاری نامحدود کرده و حتی با تغییر گذرواژه های ارشد، نفوذ خود را پایدار نگه می دارد.
تمایز بنیادین میان بازگردانی ماشین مجازی و Forest Recovery
یکی از فاجعه بارترین اشتباهات تیم های مهندسی در بحران، بازگردانی سرورهای کنترل کننده دامنه با استفاده از اسنپ شات ماشین مجازی (VM Snapshot) است. دیتابیس اکتیو دایرکتوری یک پایگاه داده توزیع شده با معماری چندمالکی (Multi-Master) است که بر پایه شماره های توالی USN و شناسه Invocation ID کار می کند.
چنانچه یک ماشین مجازی DC بدون فعال بودن مکانیزم های آگاهی از مجازی سازی به زمان گذشته بازگردانده شود، سرور با شناسه قبلی وارد مدار شده در حالی که سایر سرورها تغییرات پیشرفته تری را برای آن ثبت کرده اند. این ناهمگونی باعث بروز خطای USN Rollback، توقف سرویس احراز هویت Netlogon و گسست کامل پایگاه داده می شود. در نقطه مقابل، فرایند جامع بازیابی فاجعه در Active Directory به معنای بازگردانی تصادفی سرورها نیست؛ بلکه یک چارچوب مهندسی شده و ایزوله برای بازیابی اقتدار دایرکتوری از یک نقطه زمانی پاک، پاک سازی کامل متادیتا، تثبیت ساختار کربروس و بازتولید کنترل شده سایر بخش های فارست است.
اصول معماری تاب آوری و طراحی افزونگی پیشگیرانه
پایداری ساختار سرویس‌های دامنه ای اکتیو دایرکتوری (AD DS) بر مبنای تفکیک دسترسی ها و کاهش سطح حمله شکل می گیرد. استقرار استانداردهای امنیتی مایکروسافت و ایستگاه های کاری دسترسی ممتاز (PAWs) مانع از نفوذ جانبی به قلب شبکه می شود.
مدل حاکمیت دسترسی سطحی و ایزوله سازی Tier 0
به منظور جلوگیری از سرقت اعتبارنامه های ممتاز، استقرار مدل دسترسی سطحی (Administrative Tiering Model) یک ضرورت دفاعی است:
لایه صفر (Tier 0 – صفحه کنترل هویت): دربرگیرنده کنترل کننده های دامنه، سرورهای صدور گواهی نامه دیجیتال (AD CS)، سیستم های همگام سازی هویت ابری مانند Entra Connect، سرورهای احراز هویت ADFS و حساب های کاربری مدیران ارشد فارست و دامنه.
لایه یک (Tier 1 – صفحه کنترل سرورها): شامل سرورهای برنامه های کاربردی، سرورهای فایل و پایگاه های داده کسب و کار که نباید هیچ گونه دسترسی به لایه صفر داشته باشند.
لایه دو (Tier 2 – صفحه دسترسی کاربران و ایستگاه ها): کلاینت های اداری، لپ تاپ ها و دستگاه های کاربری که بالاترین احتمال آلودگی اولیه را دارند.
در این معماری، مدیریت سیستم های Tier 0 منحصراً از طریق ایستگاه های کاری با دسترسی ممتاز (Privileged Access Workstations – PAWs) انجام می‌گیرد. این ایستگاه ها فاقد دسترسی مستقیم به اینترنت و سرویس های ایمیل هستند و ارتباط ترافیکی آن ها از طریق فایروال های سخت افزاری به شدت کنترل می شود. علاوه بر این، رمز عبور حالت بازیابی سرویس های دایرکتوری (Directory Services Restore Mode – DSRM) برای هر DC باید کاملاً مجزا، طولانی و پیچیده تعریف شده و در سامانه ای امن و خارج از دایره هویت دایرکتوری نگهداری گردد. در صورتی که مهاجم به یک کنترل کننده دست یابد، نباید بتواند از گذرواژه DSRM یکسان برای نفوذ به سایر سرورها استفاده کند.
معماری همگام سازی چندسایته و توزیع نقش های FSMO
در شبکه های گسترده سازمانی، پیکربندی ساختار سایت ها و خدمات اکتیو دایرکتوری (Active Directory Sites and Services) نقشی بنیادین در جلوگیری از گسترش سریع آسیب و پایداری شبکه در زمان بحران دارد. تعیین پیوندهای ارتباطی بین سایتی (Site Links) با هزینه گذاری (Cost) دقیق و زمان بندی تکرار داده ها موجب می شود که در صورت نفوذ در یک شعبه، ایزوله سازی ارتباطات از طریق فایروال ها امکان پذیر باشد.
همچنین توزیع پنج نقش کلیدی عملیات تک مالکی انعطاف پذیر (FSMO Roles) اهمیت راهبردی دارد:
نقش های سطح فارست شامل Schema Master و Domain Naming Master باید بر روی کنترل کننده های اصلی و محافظت شده در امن ترین دیتاسنتر سازمان قرار گیرند.
نقش‌های سطح دامنه شامل PDC Emulator، RID Master و Infrastructure Master باید به طور مداوم پایش شوند. شبیه ساز PDC به عنوان مرجع زمانی و هماهنگ کننده احراز هویت، در قلب مدیریت بحران قرار دارد. در فرایند بازیابی فاجعه در Active Directory، درک نحوه انتقال اجباری (Seize) این نقش ها به یک سرور بازمانده یا بازیابی شده، شرط لازم برای راه اندازی مجدد هویت است.
ارزیابی تخصصی رویکردهای پشتیبان گیری در برابر باج افزار
روش تهیه نسخه پشتیبان، مسیر فنی عملیات بازیابی را مشخص می کند. بازگردانی سنتی سرور به شیوه Bare-Metal Restore (BMR) در سناریوهای فاجعه ناشی از باج افزار، ریسک بالایی در بازگرداندن درهای پشتی (Backdoors)، وظایف زمان بندی شده مخرب و بدافزارهای نهفته در سیستم عامل دارد. در طرف مقابل، متدولوژی بازیابی روی سیستم عامل پاک (Clean OS Recovery) تضمین می کند که تنها ساختار خالص دیتابیس هویت بازگردانی شده و سیستم عامل میزبان کاملاً از نو نصب گردد.
همچنین بهره گیری از پشتیبان های تغییرناپذیر (Immutable Backups) مبتنی بر مدل WORM و پیاده سازی جداسازی فیزیکی و منطقی Air-Gapping، مانع از حذف یا رمزگذاری نسخه های بکاپ توسط نفوذگران می گردد.
| ویژگی / راهکار پشتیبان گیری | سیستم عامل پاک (Clean OS) | وضعیت سیستم (System State) | کامل سرور (Bare-Metal) | اسنپ شات (VM Snapshot) | پشتیبان تغییرناپذیر (Immutable ADFR) |
|---|---|---|---|---|---|
| ایمنی در برابر ماندگاری بدافزار | فوق العاده بالا (نصب مجدد OS) | متوسط به بالا | بسیار ضعیف | بحرانی (اجرای مجدد بدافزار) | حداکثر (داده های تفکیک شده) |
| ریسک وقوع USN Rollback | صفر (پاک سازی شناسه ها) | بسیار پایین (در DSRM) | پایین | بسیار بالا | صفر (مدیریت خودکار توالی) |
| مدت زمان مورد نیاز (RTO) | بهینه سازی شده و سریع | متوسط (فرآیند دستی) | طولانی | سریع اما ناپایدار | حداقل زمان ممکن (کاهش ۹۰٪) |
| استقلال از بستر سخت افزاری | استقلال کامل | وابستگی نسبی | وابستگی شدید | وابسته به هایپروایزر | استقلال کامل پلتفرمی |
| کاربرد اصلی در بحران | بازیابی پس از باج افزار و APT | خرابی های منطقی دایرکتوری | خرابی فیزیکی غیزامنیتی | محیط های تست آزمایشگاهی | فجایع سازمانی و حملات پیشرفته |
نقشه راه مهندسی و مراحل گام به گام Forest Recovery در زمان بحران
اجرای پروتکل بازیابی سراسری فارست در امنیت شبکه باید بر اساس چارچوب های استاندارد دستورالعمل های بازیابی فارست مایکروسافت و با ترتیب فنی زیر اجرا شود تا چرخه آلودگی متوقف گردد:
گام ۱: ایزولاسیون کامل زیرساخت شبکه و قرنطینه سازی فیزیکی و مجازی
پیش از روشن کردن هر سرور یا آغاز عملیات بازگردانی، دایرکتوری باید از کلیه بخش های شبکه سازمانی و عمومی ایزوله گردد:
در محیط های مجازی سازی شده، کارت های شبکه کنترل کننده های دامنه منتخب به یک سوئیچ مجازی کاملاً ایزوله (Isolated Private Virtual Switch) بدون دسترسی به شبکه داخلی و اینترنت متصل می شوند.
در زیرساخت های فیزیکی، کابل های شبکه تمامی سرورهای کنترل کننده دامنه بدون استثنا از سوییچ ها جدا می گردند.
کلیه کنترل کننده های دامنه دیگر در سراسر دیتاسنترها و شعب باید خاموش شوند؛ چراکه اگر حتی یک سرور با پایگاه داده دستکاری شده روشن بماند و با سرور احیا شده ارتباط برقرار کند، داده های مخرب از طریق فرآیند تکثیر بازتولید شده و کل عملیات بازیابی خنثی خواهد شد.
گام ۲: انتخاب و احیای نخستین Domain Controller معتبر (Seed DC)
در هر دامنه از Forest، یک سرور به عنوان هسته بازتولید (Seed DC) انتخاب می شود. معیارهای انتخاب این سرور عبارتند از:
قابلیت نوشتن بر روی پایگاه داده (Writable DC؛ کنترل کننده های فقط خواندنی RODC نمی توانند مبنای احیا قرار گیرند).
در اختیار داشتن نسخه معتبر و سالمی از پایگاه داده که پیش از تاریخ نفوذ مهاجم ثبت شده باشد.
میزبانی زون های حیاتی DNS دایرکتوری و ترجیحاً نقش شبیه ساز PDC و کاتالوگ سراسری (Global Catalog).
سازگاری هایپروایزر با استاندارد
VM-GenerationIDجهت اطمینان از سلامت بازگردانی.
سرور منتخب با استفاده از گذرواژه محلی DSRM در حالت Directory Services Restore Mode راه اندازی شده و عملیات بازگردانی غیرمقتدرانه دایرکتوری بر روی آن اجرا می گردد.
گام ۳: بازگردانی مقتدرانه ساختار اشتراکی SYSVOL و هماهنگ سازی DFSR
سیاست های گروهی، اسکریپت های لاگان و تعاریف حیاتی دامنه در پوشه اشتراکی SYSVOL ذخیره می شوند. در یک سناریوی فاجعه سراسری، سرور نخست باید به عنوان تنها مرجع رسمی (Authoritative) این ساختار معرفی شود تا داده های آن مبنای همگام سازی سایر سرورها قرار گیرد:
در صورتی که بازیابی از طریق ابزار خط فرمانی
wbadminانجام شود، پارامتر دستوری زیر جهت اعلام رسمی بودن دایرکتوری و SYSVOL به کار گرفته می شود:wbadmin start systemstaterecovery -version:MM/DD/YYYY-HH:MM -authsysvolدر زیرساخت های متکی بر مکانیزم تکثیر DFSR، لازم است وضعیت اشتراک در کنسول دایرکتوری اصلاح گردد؛ ویژگی
msDFSR-Optionsبر روی آبجکتSYSVOL Subscriptionاین سرور روی مقدار عددی1تنظیم شده و سپس سرویس DFSR راه اندازی مجدد می گردد تا رویداد سیستمی Event ID 4602 در لاگ ثبت شود که نشان دهنده موفقیت آمیز بودن احیای مقتدرانه است.
گام ۴: تصاحب نقش های FSMO و پاک سازی جامع متادیتا (Metadata Cleanup)
از آنجا که سایر کنترل کننده های دامنه دیگر در دسترس نخواهند بود و نباید به ساختار بازگردند، سرور احیاشده نباید منتظر ارتباط با آن ها بماند. بنابراین، پاک سازی کامل متادیتا الزامی است:
با استفاده از خط فرمان
ntdsutil، تمامی نقش های عملیاتی FSMO به صورت اجباری توسط سرور زنده تصاحب (Seize) می شوند.اشیای نمایانگر سایر کنترل کننده های دامنه از کنسول Active Directory Sites and Services و کانتینر Domain Controllers در کنسول مدیریت کاربران حذف می گردند. این اقدام به صورت خودکار اطلاعات NTDS Settings سرورهای معدوم را پاک می کند.
رکوردهای مربوط به سرورهای حذف شده در سرویس DNS (شامل رکوردهای NS، رکوردهای CNAME مرتبط با GUID سرورها و رکوردهای SRV در زون های
_msdcs) به صورت دستی بررسی و حذف می شوند تا هیچ ردی از ساختار سابق باقی نماند.
گام ۵: مهار ماندگاری مهاجم از طریق چرخه دو مرحله ای بازنشانی رمز عبور krbtgt
حساب کاربری
krbtgtریشه اعتماد در احراز هویت کربروس به شمار می رود. با توجه به اینکه تاریخچه رمز عبور (Password History) این حساب به طور ذاتی برابر با عدد ۲ است، مهاجم می تواند با استفاده از بلیت های طلایی ساخته شده با کلید قبلی، تا مدتی به شبکه دسترسی داشته باشد. بنابراین، اجرای یک فرایند بازنشانی دو مرحله ای حیاتی است:مرحله اول بازنشانی: رمز عبور حساب
krbtgtدر کنسول Active Directory Users and Computers بازنشانی می شود. با این عمل، کلید جدیدی مستقر شده و کلید قبلی به تاریخچه رمز عبور (n-1) منتقل می گردد.دوره انتظار امنیتی: باید به مدت زمان تعیین شده برای حداکثر عمر بلیت های کربروس (Kerberos Ticket Lifetime) که به طور پیش فرض ۱۰ ساعت است تأمل کرد تا کلیه بلیت های نشست صادرشده برای کاربران و سرویس های مجاز منقضی شوند. در سناریوهای اضطراری، می توان با اعمال راه اندازی مجدد سرورها این دوره را فشرده کرد، اما باید توجه داشت که این کار موجب انقطاع نشست های فعال می گردد.
مرحله دوم بازنشانی: پس از انقضای بلیت ها، رمز عبور مجدداً بازنشانی می شود. در این وضعیت، کلید اولیه که در اختیار مهاجم بوده کاملاً از تاریخچه حذف شده و کلیه بلیت های جعلی کربروس (Golden Tickets) در سطح فارست بی اثر و مسدود می گردند.
گام ۶: ارتقای استخر RID جهت جلوگیری از برخورد شناسه ها (RID Pool Invalidation)
یکی از پیچیده ترین پیامدهای بازگرداندن اکتیو دایرکتوری به نقطه زمانی گذشته، خطر بروز پدیده تداخل یا برخورد شناسه های نسبی (RID Collisions) است. اگر پس از زمان ثبت نسخه پشتیبان تا پیش از بروز حادثه، کاربران یا گروه هایی در دامنه تعریف شده باشند، این اشیاء دارای شناسه امنیتی (SID) یکتایی بوده اند. با بازگردانی بکاپ به زمان عقب تر، موتور دایرکتوری ممکن است همان شناسه های آزادشده را مجدداً به اشیاء جدید تخصیص دهد که این امر نقض حریم امنیتی و همپوشانی سطح دسترسی ها را در پی دارد.
جهت ابطال شناسه های سابق و ایمن سازی دایرکتوری، مراحل زیر با استفاده از ابزار ویرایشگر لایه دایرکتوری
ADSI Editاجرا می شود:اتصال به کانتینر پیش فرض نام گذاری دامین و پیمایش به مسیر ساختاری زیر صورت می پذیرد:
CN=RID Manager$,CN=System,DC=YourDomain,DC=comویژگی
rIDAvailablePoolفراخوانی می شود. این ویژگی یک عدد صحیح بزرگ ۶۴ بیتی است که بخش بالایی آن نشان دهنده سقف شناسه ها و بخش پایینی آن تعیین کننده نخستین شناسه تخصیص نیافته بعدی است.با استخراج این عدد و جمع جبری مقدار حداقل ۱۰۰,۰۰۰ با بخش پایینی آن در مبنای محاسباتی، مقدار جدید ذخیره و بر روی ویژگی مذکور جایگزین می گردد.
این اقدام سبب می شود که سرور شبیه ساز RID فوراً استخرهای قبلی را باطل کرده و تخصیص شناسه های جدید را از مقداری با فاصله ایمن نسبت به اشیاء ساخته شده پیشین آغاز کند.
گام ۷: استقرار مجدد کنترل کننده های دامنه بر پایه سیستم عامل پاک (Clean OS Redeployment)
پس از بازگردانی اقتدار دایرکتوری، ایمن سازی کربروس و پیکربندی مجدد نقش کاتالوگ سراسری بر روی اولین DC، نوبت به اتصال مجدد سرور به شبکه امن و توسعه زیرساخت می رسد.
در این فاز، به هیچ عنوان نباید سرورهای آلوده سابق روشن یا بازگردانی شوند. در عوض، بر روی سخت افزارهای فرمت شده یا ماشین های مجازی خام، سیستم عامل ویندوز سرور از روی رسانه های استاندارد و تایید شده نصب می شود. سپس، با الحاق این سرورها به دامنه و اجرای فرایند ارتقا (Promote) به عنوان کنترل کننده دامنه تکمیلی (Replica DC)، پایگاه داده پاک و هماهنگ به صورت خودکار از طریق پروتکل های تکرار امن از نخستین سرور دریافت می گردد.
تله های فنی و خطاهای مرگبار در بازیابی پایگاه داده Active Directory
موتور ذخیره سازی اکتیو دایرکتوری موسوم به Extensible Storage Engine (ESE) بردار به روزرسانی تراکنش ها را با شماره های USN مدیریت می کند. بازگردانی اشتباه سرورها بدون به روزرسانی شناسه Invocation ID موجب بروز خطای فاجعه‌بار Event ID 2095 می شود.
در زمان وقوع این خطا، سیستم مکانیزم های دفاعی را فعال کرده و با قطع فوری سرویس Netlogon، سرور را برای جلوگیری از تخریب دایرکتوری ایزوله می کند که رفع آن نیازمند تنزل اجباری با دستور /forceremoval و پاک‌سازی متادیتا خواهد بود.
repadmin /removelingeringobjects مغایرت ها فوراً زدوده شوند.
چک لیست های عملیاتی مهندسی زیرساخت برای ارزیابی آمادگی
مدیریت اصولی بحران، نیازمند انضباط و پروتکل های مدون پیش از رخداد و حین رخداد است تا از غافلگیری تیم های عملیات شبکه جلوگیری گردد.
چک لیست آمادگی و اقدامات پیشگیرانه (پیش از بحران)
- پشتیبان‌گیری منظم: تهیه روزانه نسخه پشتیبان معتبر System State از حداقل دو سرور با قابلیت نوشتن در هر دامنه.
- ذخیره سازی تغییرناپذیر: نگهداری نسخه ها روی ذخیره سازهای Immutable و ایزوله خارج از دایره اعتماد دایرکتوری.
- مدیریت پسوردهای DSRM: چرخش خودکار و نگهداری مستقل گذرواژه های DSRM هر کنترل کننده دامنه.
- ایزوله سازی Tier 0: مسدودسازی کامل دسترسی اینترنت برای تمامی کنترل کننده های دامنه و استفاده از PAW.
- مانور سالانه: اجرای مانور شبیه سازی سناریوی Forest Recovery در یک آزمایشگاه ایزوله به صورت سالانه.
- مستندات آفلاین: تهیه نسخه های فیزیکی و پرینت شده از توپولوژی شبکه، نقش‌های FSMO و روابط اعتماد (Trusts).
چک لیست اقدامات فوری و تاکتیکی (در لحظه وقوع فاجعه)
- قطع اتصالات شبکه: قطع آنی سوئیچ ها و پیوندهای WAN جهت جلوگیری از گسترش حرکت جانبی باج‌افزار.
- خاموش سازی سراسری: خاموش کردن فوری تمام DCهای فیزیکی و مجازی در شعب مختلف.
- تعیین نقطه پاک: بررسی و انتخاب نسخه پشتیبان ثبت شده پیش از تاریخ اولین نفوذ مهاجم.
- ایزوله سازی و احیای Seed DC: بازگردانی دیتابیس در حالت DSRM درون یک سوییچ مجازی کاملاً ایزوله.
- احیای مقتدرانه SYSVOL: پیکربندی وضعیت Authoritative روی سرور مرجع و بررسی لاگ های DFSR.
- تصاحب نقش ها و پاک سازی: اجرای Seize برای هر ۵ نقش FSMO با ابزار ntdsutil و حذف رکوردهای DNS سرورهای سابق.
- ریست دوگانه krbtgt: اجرای مرحله اول، سپری کردن طول عمر Kerberos Ticket و اجرای مرحله دوم ریست.
- جهش استخر RID: افزایش حداقل ۱۰۰,۰۰۰ واحدی مقدار rIDAvailablePool برای جلوگیری از تداخل شناسه ها.
- استقرار پاک: نصب ویندوز سرورهای جدید به روش Clean OS و ارتقای آن ها به عنوان Replica DC.
جمع بندی و توصیه های راهبردی برای حفظ تاب آوری هویت سازمانی
در چشم انداز کنونی امنیت سایبری، دفاع پیشگیرانه بر مبنای دکترین فرض رخنه (Assume Breach) تعریف می شود؛ فرضی که بر اساس آن نفوذپذیری هر محیط سازمانی اجتناب ناپذیر است. هنگامی که یک مهاجم پیشرفته دیوارهای آتش، راهکارهای EDR و سامانه های امنیتی پیرامونی را پشت سر می گذارد، تنها مؤلفه ای که سازمان را از فاجعه نابودی داده ها مصون می دارد، توانمندی فنی در اجرای سریع و بی نقص بازیابی فاجعه در Active Directory خواهد بود.
جداسازی کامل معماری لایه صفر (Tier 0)، نوسازی فرایندهای پشتیبان گیری با جایگزینی روش های آسیب پذیر سنتی با راهکارهای مبتنی بر سیستم عامل پاک (Clean OS) و مخازن تغییرناپذیر، و نهادینه سازی چک لیست های عملیاتی Forest Recovery، بنیان های ضروری برای تضمین بقای دیجیتال در عصر نبردهای باج افزاری به شمار می آیند. سازمان هایی که امروز زیرساخت بازیابی هویت خود را به شکل مهندسی شده پیاده سازی و بازبینی می کنند، فردا در برابر سهمگین ترین حملات سایبری بدون توقف به فعالیت ادامه خواهند داد.
